Vermoeidheid, ademhalingsmoeilijkheden, depressie: bepaalde gezondheidsklachten kunnen optreden, zelfs nadat een COVID-19-infectie is overwonnen. Het wordt steeds duidelijker hoeveel mensen lijden aan Long COVID. Er zijn momenteel geen inzichten in hoe deze langetermijngevolgen kunnen worden voorkomen, aangezien de beschikbare gegevens onvoldoende zijn – met gevolgen voor de samenleving en de economie. Lees hier alle belangrijke informatie over dit onderwerp.
Nog steeds ziek na infectie
Long COVID: wanneer een infectie met SARS-CoV-2 is overwonnen, maar de symptomen langer dan 4 weken aanhouden. Als klachten na meer dan 12 weken nog niet zijn verdwenen, spreekt men van Post-COVID-syndroom (PCS). Dit is ook het geval als symptomen na deze periode opnieuw optreden en ten minste twee maanden aanhouden, legt het MDR-format brisant uit.
Wat zijn de symptomen van Long COVID?
Klachten kunnen verschillend zijn - fysiek of psychisch - en kunnen de getroffenen beperken in hun dagelijkse activiteiten en kwaliteit van leven. Volgens het Robert Koch Instituut (RKI) kunnen de volgende symptomen in verschillende combinaties, ernst en duur optreden:
- Vermoeidheid, uitputting en beperkte inspanningstolerantie (zogenaamde fatigue),
- Kortademigheid,
- Concentratie- en geheugenproblemen (zogenaamde "brain fog"),
- Slaapstoornissen,
- Spierzwakte en pijn,
- Psychische problemen, zoals depressieve stemmingen en angstsymptomen,
- evenals verlies van reuk- en smaakvermogen
"Bij sommige mensen ontwikkelt zich als gevolg van een SARS-CoV-2-infectie een symptoomcomplex dat lijkt op Chronisch Vermoeidheidssyndroom (Myalgische Encefalomyelitis/Chronisch Vermoeidheidssyndroom, ME/CFS)", aldus het RKI. Hoewel de oorzaken nog niet duidelijk zijn, speelt de immuunrespons na een virale infectie een belangrijke rol.
Orgaancomplicaties kunnen ook optreden in de context van Long COVID. Deze omvatten:
- Achteruitgang van de longfunctie,
- Beperkingen in de nierfunctie,
- Hart- en vaatziekten (bijv. myocarditis, hartaanval, beroerte en trombo-embolie) en
- Diabetes mellitus
Bovendien kunnen reeds bestaande onderliggende aandoeningen verergeren door Long COVID, zoals vermeld in de Duitse S1-richtlijn voor Post-COVID/Long-COVID van de Werkgroep van Wetenschappelijke Medische Verenigingen (AWMF).
Wat zijn de oorzaken?
De oorzaken van Long COVID zijn nog niet opgehelderd, maar er zijn eerste bevindingen. Het RKI legt uit dat er "aanwijzingen zijn dat chronische ontsteking en afsluiting van kleine vaten (microthrombi), activering van het Epstein-Barr-virus en auto-immuunprocessen betrokken zijn bij het ontstaan van langdurige gezondheidsgevolgen."
Onderzoek blijft belangrijk om betere inzichten en behandelingsopties te verkrijgen. Momenteel zijn de beschikbare gegevens volgens het RKI te beperkt.
De frequentie van Long COVID kan daarom nog niet betrouwbaar worden geschat. Verschillende onderzoeken geven verschillende schattingen. Volgens een overzichtsstudie van 23 reviews en 102 originele artikelen varieerde het aandeel Long COVID in onderzoeken met volwassenen zonder ziekenhuisopname tussen 7,5% en 41%, zoals het RKI samenvat.
"Voor volwassenen die voor een COVID-19-ziekte in het ziekenhuis moesten worden opgenomen, rapporteerde 37,6% langdurige gezondheidsgevolgen. Bovendien zijn er eerste aanwijzingen dat de frequentie van langdurige gezondheidsgevolgen zou kunnen verschillen afhankelijk van de virusvariant," aldus het RKI.
Sommige factoren die Long COVID beïnvloeden zijn echter al bekend. Volgens het RKI neemt het risico op langetermijngevolgen toe naarmate de ziekte ernstiger verloopt. Reeds bestaande aandoeningen verhogen ook het risico op Long COVID. Verder stelt de overzichtsstudie dat het Long COVID-risico bijzonder sterk toeneemt als er bijvoorbeeld sprake is van een hoge virale lading of diabetes mellitus.
Vrouwen en meisjes worden ook vaker getroffen. Onder volwassenen worden jongvolwassenen en volwassenen van middelbare leeftijd vaker getroffen. Het treft ook tieners meer dan jonge kinderen. Volgens een onderzoek van de Britse overheid worden mensen in de zorg en in sociaal achtergestelde regio's bijzonder vaak getroffen door Long COVID.
Wereldwijd wordt onderzoek gedaan naar Long COVID en bijbehorende behandelingen, ook op het gebied van de behandeling van Long COVID met medicijnen. De autoriteiten die hiervoor verantwoordelijk zijn in Duitsland zijn het Federaal Instituut voor Geneesmiddelen en Medische Hulpmiddelen (BfArM) of het Paul Ehrlich Instituut (PEI), volgens het Federaal Centrum voor Gezondheidseducatie (BZgA).
Welke behandelingsopties zijn er?
Vanwege het gebrek aan onderzoek is er nog geen behandeling die de oorzaak van Long COVID aanpakt. De behandeling van de langetermijngevolgen zelf hangt af van het type gezondheidsprobleem. De behandeling wordt verzorgd door huisartsen en specialisten. Volgens het BZgA kunnen verschillende maatregelen nuttig zijn bij Long COVID:
- Regelmatige medische controleonderzoeken
- Fysieke therapie (bijv. fysiotherapie, ademhalingstherapie)
- Oefentherapie (bijv. kracht- of duurtraining)
- Ergotherapie (bijv. training van inspanningstolerantie of cognitieve training)
- Logopedie (bijv. spraak- of sliktherapie)
- Psychotherapie
- Toediening van bepaalde medicijnen
"De overgrote meerderheid van de Post-COVID-patiënten heeft baat bij zorgvuldig gedoseerde duurtraining en bewegingstherapie," zegt Volker Köllner, medisch directeur van het Seehof Revalidatiecentrum in Teltow, Brandenburg, tegen het format brisant. Aanbevelingen van de Duitse Vereniging voor Pneumologie en Respiratoire Geneeskunde zijn hiervoor cruciaal. Zij hebben aanbevelingen uitgegeven voor de behandeling van Long COVID-patiënten.
Wat zijn de gevolgen voor de economie, de gezondheidszorg en de samenleving?
"Wetenschappelijke studies tonen aan dat we niet alleen de acute gevolgen van een SARS-CoV-2-infectie serieus moeten nemen en beter moeten begrijpen, maar ook de langdurige gezondheidsgevolgen van de infectie. Alleen dan kunnen we mensen met langdurige gezondheidsgevolgen ondersteunen naar hun behoeften en ons gezondheidszorgsysteem en de samenleving als geheel beter voorbereiden op toekomstige crises," waarschuwt het RKI.
De symptomen die gepaard gaan met Long COVID kunnen ernstige beperkingen veroorzaken. Dit kan op zijn beurt leiden tot blijvende handicaps bij het uitvoeren van dagelijkse functies, evenals verlies van kwaliteit van leven en sociale participatie, aldus het RKI.
De gevolgen van Long COVID treffen dus niet alleen de getroffenen zelf, maar ook de samenleving, de economie en de gezondheidszorg. Afhankelijk van de ernst van de symptomen kunnen arbeidsongeschiktheid of werkverzuim en noodzakelijke medische behandelingen optreden. Voorbeelden hiervan zijn therapieën of revalidatiemaatregelen. Onderzoeksresultaten op dit gebied zijn echter nog niet sluitend of alomvattend. Bovendien kunnen "langdurige gezondheidsgevolgen het gebruik van de gezondheidszorg of arbeidsongeschiktheid rechtvaardigen, zelfs als ze niet worden erkend en gedocumenteerd als een Post-COVID-19-aandoening," wijst het RKI erop.
Getroffenen zijn soms weken tot maanden ziek gemeld. Binnen een onderzoek van Jacob et al. (2021) werden gegevens uit de poliklinische zorg geanalyseerd. Er werd vastgesteld dat 5,8% van de volwassenen met een COVID-19-diagnose ten minste 4 weken na de diagnose nog steeds ziek gemeld was. Het RKI verwijst ook naar informatie van de Duitse wettelijke ongevallenverzekering (DGUV). Volgens deze gegevens zijn beroepsziekten gerelateerd aan COVID-19 al voor 195.739 mensen erkend (peildatum 30.06.2022).
Volgens een Duitse cohortstudie van Günster et al. (2021) hebben in het ziekenhuis opgenomen COVID-19-patiënten een 180-dagen mortaliteit van 30% en een heropnamepercentage van 27%.
Wat zijn de laatste onderzoeksresultaten?
Sommige recente onderzoeksresultaten suggereren dat Long COVID het menselijk brein beschadigt:
MRI-studie in Delhi (India)
Onderzoekers van het Indian Institute of Technology onderzochten MRI's van 46 Long COVID-patiënten en 30 gezonde controlepersonen. Dit wordt gemeld door Spektrum der Wissenschaft. Ze onderzochten dit met betrekking tot de zogenaamde magnetische susceptibiliteit. Dit bepaalt hoe sterk bepaalde stoffen zoals bloed en materialen kunnen worden weergegeven onder een magnetisch veld. Hierdoor kunnen sommige neurologische ziekten worden geïdentificeerd. Inclusief microbloedingen, hersentumoren en beroertes.
De meest voorkomende symptomen van de patiënten in de steekproef waren vermoeidheid, slaapstoornissen, aandachtstekorten en geheugenproblemen. Het resultaat: in vergelijking met gezonde individuen hadden Long COVID-patiënten significant hogere susceptibiliteitswaarden in de frontale kwab en de hersenstam.
"Deze hersengebieden worden geassocieerd met vermoeidheid, slapeloosheid, angst, depressie, hoofdpijn en cognitieve problemen," zegt Sapna S. Mishra, co-auteur en promovendus aan het Indian Institute of Technology in Delhi, tegen Spektrum der Wissenschaft. Andere regio's zijn ook aangetast, zoals de rechter ventrale diencefale regio van de hersenstam. Dit coördineert onder andere hormonen die verantwoordelijk zijn voor de overdracht van sensorische en motorische signalen en het circadiane ritme (slaap-waakcyclus).
Over het geheel genomen wijst de studie op ernstige langetermijncomplicaties van het coronavirus, maanden na herstel. De resultaten waren echter slechts gebaseerd op een klein tijdsvenster en verder langetermijnonderzoek is nodig.
Medicatiestudie in Zwitserland
Twee Zwitserse onderzoeken testen momenteel of medicijnen uit de behandeling van multiple sclerose Long COVID-symptomen kunnen verlichten. Dit zou echter alleen bedoeld zijn voor cognitieve symptomen, zoals concentratie-, geheugen- en denkproblemen, zoals de Zwitserse Radio en Televisie (SRF) uitlegt.
Als onderdeel van een medicatiestudie door neurowetenschapper Dominique de Quervain van de Universitaire Psychiatrische Klinieken Basel wordt onderzocht of het medicijn fampridine kan helpen bij de behandeling van Long COVID-symptomen. Fampridine is goedgekeurd voor de behandeling van multiple sclerose (MS).
De studie is gebaseerd op de aanname dat cognitieve Long COVID-symptomen te wijten zouden kunnen zijn aan verminderde neurale transmissie in de hersenen, zoals vermeld op SRF. Voor neurale transmissie hebben zenuwcellen kalium nodig, waarvan het ontsnappen wordt voorkomen door een myelineschede rond de cellen. Op basis van waarnemingen bij muizen wordt vermoed dat de myelineschede beschadigd zou kunnen zijn na COVID-infecties. Als gevolg hiervan zouden zenuwcellen kalium verliezen en zouden impulsen slechts slecht of helemaal niet kunnen worden overgedragen.
Dit is waar fampridine voor bedoeld is. Het actieve ingrediënt blokkeert kaliumkanalen in zenuwcellen. Dit voorkomt verlies van kalium. In dierstudies werd aangetoond dat elektrische impulsen hierdoor beter kunnen worden overgedragen. Deze behandeling is echter slechts een symptomatische behandeling, terwijl de behandeling van de oorzaken nog onderzocht zou moeten worden. Dit benadrukt de Quervain tegenover SRF.
Ziekte van Alzheimer door Long COVID
Volgens informatie van de Cologne Gazette waarschuwt infectieziekteonderzoeker prof. dr. Martin Korte voor een nieuwe golf van de ziekte van Alzheimer als gevolg van Long COVID. In onderzoeken werd aangetoond dat hersenen die lijden aan Long COVID en brain fog met geheugen- en concentratieproblemen 10 tot 20 jaar verouderd zijn," zei Korte. Bovendien neemt het aantal "nieuwe zenuwcellen die worden gevormd in een hersengebied dat belangrijk is voor het geheugen, zoals de hippocampus, veel sterker af bij Long COVID-patiënten.
Hij beschouwt Long COVID als zeer ernstig omdat "ontstekingsprocessen in de hersenen ook een risicofactor zijn voor de ziekte van Alzheimer en andere neurodegeneratieve ziekten in de hersenen". Nieuwe klassen medicijnen zijn nodig voor de behandeling - tegen Long COVID en Alzheimer. Het risico moet niet worden onderschat, benadrukt Korte. Als we Long COVID negeren, dan "zullen we de reeds sterke Alzheimer-golf die over 10 tot 20 jaar op ons afkomt, intensiveren."
Nieuw bewijs over de oorzaak van uitputtingssyndroom
Een onderzoeksteam van de Joint Metabolome Facility aan de Universiteit van Wenen en de Medische Universiteit van Wenen heeft nieuw bewijs gevonden over het uitputtingssyndroom dat gepaard gaat met Long COVID. Volgens Hospital & Management zijn het niet overmatige ontstekingsreacties, maar ontstekingsremmende stoffen die verantwoordelijk zijn voor de symptomen. Deze stoffen omvatten bijvoorbeeld hypaphorine, dat verhoogd was bij de onderzochte Long COVID-patiënten. "Hypaphorine staat erom bekend dat het spontaan slaap kan induceren bij dieren, wat wijst op een direct verband met het uitputtingssyndroom," zoals K&M schrijft.
Hoewel er nu verder bewijs is over Long COVID en specifiek het uitputtingssyndroom, is verder onderzoek nog steeds nodig.
Hoe kun je Long COVID voorkomen?
Zoals vermeld, zijn er momenteel weinig inzichten in het voorkomen van Long COVID. Een van de beste opties is om infectie te vermijden door middel van bekende infectiepreventiemaatregelen (AHA+L-regels). Bovendien zijn er volgens het RKI aanwijzingen dat "volledige SARS-CoV-2-vaccinatie niet alleen beschermt tegen ernstige COVID-19-ziekte, maar ook de frequentie en ernst van Long COVID-symptomen na een doorbraakinfectie kan verminderen."
Regelmatig testen op COVID-19, wat infecties kan voorkomen, blijft echter belangrijk in deze context. Bij parahealth zijn deze antigeentesten goedkoop en snel verkrijgbaar.
Aanbevolen producten
Laat een reactie achter
Alle reacties worden gemodereerd voordat ze worden gepubliceerd.
Deze site wordt beschermd door hCaptcha en het privacybeleid en de servicevoorwaarden van hCaptcha zijn van toepassing.